Μύθοι και Αλήθειες για τη δωρεά αιμοποιητικών κυττάρων

Μύθος: Η δωρεά αιμοποιητικών κυττάρων/μυελού των οστών είναι επώδυνη!
Αλήθεια: Υπάρχουν πλέον δύο τρόποι να δωρίσετε αιμοποιητικά κύτταρα.. Μέσω του μυελού των οστών σας ή μέσω του περιφερικού αίματος:
Το 80% των δωρεών γίνονται σήμερα με την μέθοδο που ονομάζεται Περιφερική Λήψη Αιμοποιητικών Κυττάρων κατά την οποία συλλέγονται τα αιμοποιητικά κύτταρα από το περιφερικό αίμα και όχι απευθείας από τον ίδιο τον μυελό. Στην Περιφερική Λήψη πόνος μπορεί να εμφανιστεί μόνο κατά τη διάρκεια προετοιμασίας, με τη λήψης του αυξητικού παράγοντα (ο αυξητικός παράγοντας G-CSF λαμβάνεται για 4 μέρες και κινητοποιεί τα κύτταρα να βγουν από το μυελό των οστών προς την κυκλοφορία του αίματος). Πιο συγκεκριμένα μπορεί να νιώσετε πόνους στα κόκκαλα ή/και στους μυς, ο οποίος είναι ήπιος εως μέτριος και υποχωρεί με κοινά παυσίπονα.Η χορηγησή του δεν έχει ενοχοποιηθεί για καμία επιπλοκή μακροχρόνια. Πολλοί δότες αναφέρουν πως δεν νιώθουν κανένα σύμπτωμα μια ώρα μετά τη συλλογή. Μόνο το 30% των δωρεών γίνεται από τα οστά και τις περισσότερες φορές είναι για να βοηθηθούν άρρωστα παιδιά, διότι η εμπειρία έχει δείξει πως επιτυγχάνονται υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας με αυτών τον τρόπο σε αντίθεση με τη λήψη αιμοποιητικών κυττάρων. Για την δωρεά μυελού των οστών θα γίνει νάρκωση οπότε δεν νιώθετε πόνο κατά τη συλλογή του. Θα υπάρξει κάποιος πόνος χαμηλά στη μέση μετά την λήψη ο οποίος θα υποχωρήσει σύντομα. Η πλειοψηφία των δοτών αισθάνεται αρκετά καλά και μπορεί να φύγει μερικές ώρες μετά τη διαδικασία απο το νοσοκομείο. Ο μυελός που αφαιρείται αναγεννιέται γρήγορα χωρίς να επηρεάζεται η γενική κατάσταση του δότη.

 

Μύθος: Οι περισσότεροι ασθενείς θα λάβουν μόσχευμα από κάποιο μέλος της οικογένειας τους. 
Αλήθεια: Το 70% των ασθενών που χρειάζονται μεταμόσχευση δεν διαθέτουν ιστοσυμβατό αδελφό και θα αναζητήσουν κατάλληλο μόσχευμα από μη συγγενή δότη από το Παγκόσμιο Μητρώο Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών.  

  

Μύθος: Ο μυελός των οστών λαμβάνεται από την σπονδυλική στήλη ή αφαιρείται κομμάτι από το οστό.
Αλήθεια: Ο μυελός των οστών είναι ρευστός ιστός που βρίσκεται στις κοιλότητες των οστών και περιέχει αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα. Αν σας ζητηθεί να δωρίσετε μυελό των οστών η συλλογή γίνεται από τα οστά της λεκάνης. Κατά τη διάρκεια της λήψης συλλέγεται λιγότερο από το 5% των κυττάρων του μυελού. Είναι πολύ σημαντικό να θυμάστε ότι οι μεταμοσχεύσεις που γίνονται με μόσχευμα που προέρχεται από περιφερική λήψη αιμοποιητικών κυττάρων αγγίζουν το 80% σε αντίθεση με αυτές του μυελού των οστών.

 

Μύθος: Υπάρχει συνήθως συμβατός δότης για τον ασθενή μέσα στην οικογένεια του.
Αλήθεια: Το ποσοστό των ασθενών που βρίσκει συμβατό δότη μέσα στην οικογένεια του ανέρχεται μόλις στο 30%. Το υπόλοιπο 70% πρέπει να αναζητήσει εθελοντή μη συγγενή δότη για την μεταμόσχευση του. Η εθνικότητα και η καταγωγή πρέπει να λαμβάνεται υπόψη επειδή υπάρχει ισχυρή γενετική και φυλετική συσχέτιση μεταξύ ομοεθνών διότι μοιράζονται πιο συχνά κοινά αντιγόνα ιστοσυμβατότητας (HLΑ). Έτσι επιτυγχάνεται η ταχύτερη ανεύρεση του κατάλληλου δότη και η πραγματοποίηση της μεταμόσχευσης σε σύντομο χρόνο. Έχει υπολογιστεί με στατιστικά μοντέλα ότι σε μια χώρα με 10.000.000 ομοιογενούς φυλετικά πληθυσμού, όπως η χώρα μας, η πιθανότητα εύρεσης συμβατού δότη για ένα ασθενή αγγίζει το 80%, με την προϋπόθεση ύπαρξης 200.000 Ελλήνων εγγεγραμμένων εθελοντών δοτών. Για αυτό το λόγο είναι καθοριστικό να αυξηθεί ο αριθμός των εθελοντών δοτών στη χώρα μας.

 

Μύθος: Μπορεί να βρεθεί συμβατός δότης κάποιος από αυτούς που έχουν ήδη εγγραφεί. Δεν χρειάζεται να εγγραφώ και εγώ.
Αλήθεια: Αν και υπάρχουν πολλά εκατομμύρια εγγεγραμμένοι εθελοντές δότες παρόλα αυτά πολλοί ασθενείς δεν βρίσκουν έγκαιρα συμβατό δότη. Για αυτό ο εμπλουτισμός των Τραπεζών με νέους δότες, ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας, θα προσφέρει την πιθανότητα ίασης σε περισσότερους ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση. Αυτό είναι ιδιαίτερα αναγκαίο για τη χώρα μας που ο αριθμός των εγγεγραμμένων εθελοντών δοτών είναι μικρός.
Πολλοί δεν είχαν καν σκεφτεί να εγγραφούν ως δότες μυελού των οστών μέχρι τη στιγμή που κάποιος γνωστός νόσησε και χρειάστηκε μεταμόσχευση. Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πως η εθελοντική δωρεά μυελού των οστών/αιμοποιητικών κυττάρων είναι ένα κοινωνικό θέμα σε διεθνή κλίμακα και μας αφορά όλους. Αν ένας γνωστός μας χρειαστεί μεταμόσχευση θα επιθυμούσαμε να βρεθεί ένας εθελοντής, από οποιαδήποτε γωνιά του πλανήτη, να τον σώσει.

 

Μύθος: Είμαι εθελοντής αιμοδότης οπότε δεν χρειάζεται να εγγραφώ στην Τράπεζα Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών.
Αλήθεια: Η δωρεά αίματος και η δωρεά αιμοποιητικών κυττάρων/μυελού των οστών είναι δυο τελείως διαφορετικά και ξεχωριστά προγράμματα. Ο εθελοντής αιμοδότης δεν είναι απαραίτητα και εθελοντής δότης μυελού των οστών, απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία για την εγγραφή σας στην Τράπεζα Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών. Εξάλλου το σύστημα ομάδων αίματος (ABO) είναι τελείως διαφορετικό από αυτό της ιστοσυμβατότητας (HLA).

 

Μύθοι: Δεν μπορώ να γίνω δότης μυελού των οστών γιατί έχω αποκλειστεί ως αιμοδότης (έχω αναιμία/ είμαι διαβητικός, κτλ.)
Αλήθεια: Τα ιατρικά κριτήρια για την δωρεά αίματος είναι πολύ διαφορετικά από αυτά για την δωρεά αιμοποιητικών κυττάρων/μυελού των οστών. Άτομα για παράδειγμα με αναιμία, διαβητικοί οι οποίοι δεν λαμβάνουν ινσουλίνη, άτομα με χαμηλή αρτηριακή πίεση μπορούν να γίνουν άφοβα εθελοντές δότες μυελού. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την Τράπεζα Εθελοντών Δοτών του Συλλόγου «ΟΡΑΜΑ ΕΛΠΙΔΑΣ».

.