ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΩ

Η Μεταμόσχευση Αιμοποιητικών Κυττάρων/Μυελού των Οστών

Η αλλογενής μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων ή μυελού των οστών, όπως συνηθιζόταν να λέγεται παλιότερα, αποτελεί μια καθιερωμένη θεραπεία για την αντιμετώπιση αρκετών σοβαρών αιματολογικών, νεοπλασματικών και γενετικών νοσημάτων. Στόχος της είναι η αντικατάσταση του παθολογικού μυελού των οστών με υγιή κύτταρα, τα οποία λαμβάνονται από ένα συγγενή ή μη συγγενή εθελοντή δότη και δημιουργούν στο λήπτη ένα νέο, υγιές αιμοποιητικό σύστημα.
Τα μοσχεύματα που χρησιμοποιούμε προέρχονται από το μυελό των οστών, το περιφερικό αίμα ή το αίμα του ομφαλίου λώρου. Ο μυελός των οστών είναι ο ρευστός ιστός που βρίσκεται μέσα στα οστά του σώματος. Στο μυελό των οστών αλλά και στις άλλες μορφές μοσχευμάτων υπάρχουν μητρικά κύτταρα που ονομάζονται αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα και δίνουν γένεση σε όλα τα κύτταρα του αίματος (ερυθρά, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια).

Ο μυελός των οστών δεν έχει σχέση με το νωτιαίο μυελό. Ο νωτιαίος μευλός βρίσκεται μέσα στην σπονδυλική στήλη και αποτελεί μέρος του κεντρικού νευρικού συστήματος που συσχετίζεται με νευρικές λειτουργίες και όχι με αιμοποίηση.
Η μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων αποτελεί κυριολεκτικά «θεραπεία σωτηρίας» για ασθένειες οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με άλλο τρόπο. Τέτοιες είναι διάφοροι τύποι λευχαιμιών, μυελοδυσπλαστικών συνδρόμων, λεμφωμάτων, η απλαστική αναιμία, κληρονομικές ανοσοανεπάρκειες, μεταβολικά νοσήματα, μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία κ.α.

Πίνακας κυριοτέρων νοσημάτων

ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 

Λευχαιμία
Οξεία μυελοβλαστική
Οξεία λεμφοβλαστική
Χρόνια μυελογενής
Χρόνια λεμφοβλαστική
Μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα

ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ 

Απλαστική αναιμία
Παροξυσμική νυχτερινή αιμοσφαιρινουρία
Ανοσοανεπάρκειες
Σύνδρομο βαριάς συνδυασμένης ανοσοανεπάρκειας (SCID)
Κληρονομική ουδετεροπενία
Χρόνια Κοκκιωματώδη Νόσο
Σύνδρομο Wiskott-Aldrich
Κληρονομικά αιματολογικά νοσήματα
Μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία
Αναινία Fanconi
Σύνδρομο Blackfan – Diamond
Οστεοπέτρωση
Μεταχρωματική λευκοδυστροφία
Αδρενολευκοδυστροφία

Ένα ποσοστό 20% των ασθενών δε βρίσκει συμβατό δότη!

Προϋπόθεση για να πραγματοποιηθεί η μεταμόσχευση είναι η ύπαρξη κατάλληλου συμβατού δότη, δηλαδή ενός ατόμου με ομοιότητα ως προς τα αντιγόνα ιστοσυμβατότητας (HLA). Τα αντιγόνα αυτά είναι μόρια που εκφράζονται πάνω στα κύτταρα, είναι κληρονομικά και αποτελούν την ιστική ταυτότητα του κάθε ατόμου.

Επειδή τα HLA αντιγόνα έχουν μεγάλη ποικιλομορφία η ανεύρεση δύο ατόμων με απόλυτη συμβατότητα είναι δύσκολη. Για το λόγο αυτό απαιτείται η ύπαρξη μεγάλου αριθμού εθελοντών δοτών.

 

 

Tο 70% των ασθενών δε βρίσκουν συμβατό δότη μέσα στην οικογένειά τους και θα πρέπει να αναζητηθεί μη συγγενής εθελοντής δότης από το Παγκόσμιο Αρχείο Εθελοντών Δοτών Μυελού των Οστών.